Ψηφιακή Δημοκρατία: Τα Εργαλεία Μετασχηματισμού της Πολιτικής Διαδικασίας

Share μοιράστε

http://gdurl.com/seES

Ψηφιακή Δημοκρατία: Τα Εργαλεία Μετασχηματισμού της Πολιτικής Διαδικασίας

(Αναδημοσίευση με μετάφραση από: nesta, “Digital Democracy: The Tools Transforming Political Engagement”, 23.02.17, Publications)

Αυτή η μελέτη μοιράζεται τα διδάγματα από την έρευνα του Nesta πάνω σε μερικές από τις πρωτοποριακές καινοτομίες στην ψηφιακή δημοκρατία, που λαμβάνουν χώρα σε ολόκληρη την Ευρώπη και πέραν αυτής.

Σημαντικά ευρήματα

  • Η ψηφιακή δημοκρατία είναι μια ευρεία έννοια και δεν είναι εύκολο να προσδιοριστεί. Η μελέτη παρέχει μια λεπτομερή προσέγγιση για να βοηθήσει στην αντίληψη των διάφορων δραστηριοτήτων και των μεθόδων της (η δική μας “τυπολογία της ψηφιακής δημοκρατίας”).
  • Υπάρχουν πολλές πρωτοβουλίες απλά ως μια εφαρμογή ή μια ιστοσελίδα, καθοδηγούμενες από το τι μπορεί να κάνει η τεχνολογία παρά από το ποια είναι η ανάγκη.
  • Μαθήματα από τις παγκόσμιες μελέτες περιπτώσεων περιγράφουν το πώς τα ψηφιακά εργαλεία χρησιμοποιούνται για να συμμετάσχουν οι κοινότητες με πιο ουσιαστική πολιτική συμμετοχή και πώς βελτιώνουν την ποιότητα και την νομιμότητα της διαδικασίας λήψης των αποφάσεων.
  • Η ψηφιακή δημοκρατία είναι ακόμα νέα. Τα πρότζεκτ πρέπει να ενσωματώσουν καλύτερες μεθόδους για την αξιολόγηση των στόχων τους, αν είναι να αυξηθεί αυτό το πεδίο.

Χάρη στις ψηφιακές τεχνολογίες, σήμερα μπορούμε να κάνουμε τραπεζικές συναλλαγές, να διαβάζουμε ειδήσεις, να σπουδάζουμε για την απόκτηση ενός πτυχίου και να συνομιλούμε με τους φίλους μας σε όλο τον κόσμο -και όλα αυτά χωρίς να αφήσουμε την άνεση του σπιτιού μας. Αλλά ένας τομέας που φαίνεται να παραμένει σχεδόν αδιαπέραστος από αυτά τα οφέλη είναι το μοντέλο μας στην δημοκρατική διακυβέρνηση, η οποία έχει παραμείνει σε μεγάλο βαθμό αμετάβλητη από τότε που εφευρέθηκε τον 20ο αιώνα.

Οι νέοι πειραματισμοί δείχνουν πώς οι ψηφιακές τεχνολογίες μπορούν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στην εμπλοκή νέων ομάδων ανθρώπων, την ενδυνάμωση των πολιτών και να διαμορφώσουν μια νέα σχέση μεταξύ των πόλεων και των τοπικών κατοίκων τους και των βουλευτών και των πολιτών.

Στο κοινοβουλευτικό επίπεδο, συμπεριλαμβανομένων χωρών όπως η Βραζιλία και η Γαλλία, οι πειραματισμοί με νέα εργαλεία επιτρέπουν στους πολίτες να συμβάλουν στην εκπόνηση νομοθεσίας. Τα πολιτικά κόμματα, όπως οι Podemos στην Ισπανία και το Κόμμα Πειρατών στην Ισλανδία, χρησιμοποιώντας εργαλεία όπως το Loomio, το Reddit και το Discourse επιτρέπουν στα μέλη του κόμματος και στο ευρύ κοινό, να συζητήσουν και να τροφοδοτήσουν τις προτάσεις πολιτικής. Οι τοπικές κυβερνήσεις έχουν δημιουργήσει πλατφόρμες που επιτρέπουν στους πολίτες να υποβάλουν ιδέες και πληροφορίες, βαθμονόμηση των προτεραιοτήτων και κατανομή των δημόσιων πόρων.

Μετά από λεπτομερή διερεύνηση αυτών των μελετών περιπτώσεων και των διδαγμάτων από αυτές, έχουμε διερευνήσει τις προκλήσεις που θα πρέπει η ψηφιακή δημοκρατία να αντιμετωπίσει στο μέλλον. Αυτό περιλαμβάνει το πώς να αναπτυχθεί μια πιο διαφοροποιημένη αντίληψη για το τι εννοούμε με τον όρο “συμμετοχή” και την αντιμετώπιση του ψηφιακού χάσματος.

Διδάγματα από τους καινοτόμους

  • Ανάπτυξη ενός σαφούς σχεδίου και διαδικασίας: Οι πρωτοπόροι στον τομέα εμπλέκουν τους ανθρώπους με νόημα, δίνοντάς τους ένα σαφές μερίδιο, διεξάγουν ανάλυση των ενδιαφερόμενων μερών, λειτουργούν με πλήρη διαφάνεια και θέτουν πρόσβαση στις πιο δύσκολο να προσεγγισθούν ομάδες, με offline μεθόδους.
  • Τοποθέτηση της απαραίτητης υποστήριξης: Οι πιο επιτυχημένες πρωτοβουλίες έχουν μια σαφή υποστήριξη από νομοθέτες, επίσης εξασφαλίζουν τους αναγκαίους πόρους για την προώθηση της σωστής διαδικασίας (PR και διαφήμιση), καθώς και τα εσωτερικά συστήματα για τη διαχείριση και την αξιολόγηση μεγάλου αριθμού ιδεών.
  • Επιλογή των σωστών εργαλείων: Τα σωστά ψηφιακά εργαλεία συμβάλουν στη βελτίωση της εμπειρίας του χρήστη και στην κατανόηση του θέματος και μπορεί να συμβάλουν στην άρση ορισμένων από τις αρνητικές επιπτώσεις όσων μπορεί να προσπαθήσουν να βλάψουν ή να “κάνουν παιχνίδι” την διαδικασία.

Συγγραφείς

Julie Simon, Theo Bass, Victoria Boelman και Geoff Mulgan

Μια συνοπτική έκθεση για τους εφαρμοστές
[pdf αρχείο, 13 σελίδες στα αγγλικά]

Παρουσίαση της μελέτης:

Digital Democracy / Ψηφιακή Δημοκρατία
The tools transforming political engagement / Τα εργαλεία μετασχηματισμού της πολιτική διαδικασίας
Julie Simon, Theo Bass, Victoria Boelman και Geoff Mulgan
Φεβρουάριος 2017
[pdf αρχείο, 99 σελίδων στα αγγλικά]

Περιεχόμενα

Περίληψη των κυριότερων σημείων
Εισαγωγή
Τι είναι η ψηφιακή δημοκρατία;

Οι περιπτωσιολογικές μελέτες

Κοινοβούλια
Τοπικές κυβερνήσεις
Πολιτικά κόμματα

Τι είναι αυτό που κάνει καλή μια διαδικασία ψηφιακής δημοκρατίας;

Ανάπτυξη ενός σαφούς σχεδίου και διαδικασίας

1 Σκέψου δύο φορές: μην εμπλακείς για χάρη της εμπλοκής
2 Να είσαι ειλικρινής: τι εμπλέκεται και τι πρόκειται να κάνεις με τα δεδομένα εισόδου
3 Τα ψηφιακά δεν είναι η μόνη απάντηση: η παραδοσιακή προσέγγιση και συμμετοχή ακόμα παίζουν ρόλο

Απόκτηση της απαραίτητης υποστήριξης επί τόπου

4 Μην χάνεις χρόνο: λάβε υποστήριξη από τους φορείς λήψης αποφάσεων προτού να επενδύσεις πάρα πολύ
5 Μην παρακάμπτεις: η ψηφιακή δημοκρατία δεν είναι μια γρήγορη και φθηνή λύση

Επιλογή των σωστών εργαλείων

6 Δεν είναι σχετικά με σένα: επέλεξε τα εργαλεία που έχουν σχεδιαστεί για τους χρήστες που θέλεις και προσπάθησε να σχεδιάσεις να αφήσεις εκτός την καταστροφική συμμετοχή

Ποια είναι η επίδραση της ψηφιακής δημοκρατίας σχετικά με την ποιότητα και τη νομιμότητα της διαδικασίας λήψης των αποφάσεων;
Ποιο είναι το επόμενο βήμα για την ψηφιακή δημοκρατία;
Υποσημειώσεις

Περίληψη των κυριότερων σημείων

Η άνοδος της ψηφιακής δημοκρατίας

Οι δημοκρατικοί θεσμοί σήμερα φαίνονται λίγο-πολύ όπως έδειχναν εδώ και δεκαετίες, αν όχι αιώνες. Τα κτήρια του Κοινοβουλίου, το Κογκρέσο των ΗΠΑ, καθώς και μερικά από τα αρχαιότερα κοινοβούλια της Δύσης είναι σε μεγάλο βαθμό ανέγγιχτα από τα διαδοχικά κύματα των νέων τεχνολογιών. Εξακολουθούμε να ζούμε σε έναν κόσμο όπου οι συζητήσεις απαιτούν οι ομιλητές να είναι σωματικά παρόντες, υπάρχει μικρή χρήση των ψηφιακών πληροφοριών και της ανταλλαγής δεδομένων, κατά τη διάρκεια των κοινοβουλευτικών συνόδων και οι βουλευτές στο Ηνωμένο Βασίλειο ψηφίζουν πηγαίνοντας περπατώντας με τα πόδια μέσα από διαδρόμους. Το κτίριο του Κοινοβουλίου του Ηνωμένου Βασιλείου, ειδικότερα, είναι πασιφανές για την απουσία οθονών, την καλή σύνδεση στο διαδίκτυο και κάθε άλλης IT υποδομής που θα επέτρεπε ένα εργασιακό περιβάλλον του 21ου αιώνα συγκρίσιμο με αυτό που υφίσταται στα γραφεία σχεδόν κάθε σύγχρονης επιχείρησης.

Ταυτόχρονα, σχεδόν κάθε άλλος τομέας της ζωής -η οικονομία, ο τουρισμός, οι αγορές, η εργασία και οι κοινωνικές μας σχέσεις- έχει δραματικά μεταμορφωθεί από την ανάδυση των νέων μέσων ενημέρωσης και επικοινωνίας, ιδιαίτερα με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ή από τις δυνατότητες που διανοίγονται μέσω της αύξησης της πρόσβασης και της χρήσης των δεδομένων ή με τις νέες προσεγγίσεις για την επίλυση προβλημάτων, όπως μέσω του πληθοπορισμού (crowdsourcing) ή με την άνοδο της οικονομίας κοινής χρήσης (sharing economy).

Πολλοί υποστηρίζουν ότι αυτό το χάσμα μεταξύ του τρόπου με τον οποίο οι πολίτες διάγουν την καθημερινή τους ζωή και του τρόπου με τον οποίο η πολιτική και η δημοκρατία πραγματοποιείται, είναι ένας από τους πολλούς παράγοντες που συνέβαλαν στη μείωση της αξιοπιστίας και της εμπιστοσύνης στους δημοκρατικούς θεσμούς. Μεγάλες μειονότητες στις ΗΠΑ και την Ευρώπη δεν βλέπουν πλέον τη δημοκρατία ως ένα καλό σύστημα διακυβέρνησης, ιδιαίτερα οι νέοι. Σύμφωνα με τον Economist Intelligence Unit’s Democracy Index (Δείκτης Δημοκρατίας του Economist Intelligence Unit) του 2014 και του 2015, όχι μόνο είναι τα ποσοστά συμμετοχής χαμηλά, αλλά και τα επίπεδα απεμπλοκής είναι τα υψηλότερα που έχουν καταγραφεί σε 16 από τις 20 χώρες που χαρακτηρίζονται ως “πλήρεις δημοκρατίες”[1].
[1]. The Economist Intelligence Unit (2015) ‘Democracy Index: Democracy in an age of Anxiety.’ London, New York, Hong Kong, Geneva: The Economist Intelligence Unit. p.11.

Σε αντίδραση πολλοί έχουν υποστηρίξει ότι οι ψηφιακές τεχνολογίες είναι η απάντηση και ότι αυτές από μόνες τους μπορούν να ενθαρρύνουν τη μεγαλύτερη συμμετοχή, τις καλύτερες αποφάσεις και περισσότερη εμπιστοσύνη. Οι υποστηρικτές ισχυρίζονται ότι η ψηφιακή δημοκρατία μπορεί να επιτύχει βαθύτερη και ευρύτερη συμμετοχή, ότι μπορεί να συμβάλει σε μια πιο πλούσια δημόσια σφαίρα για τα επιχειρήματα και την συζήτηση από ότι ήταν ποτέ δυνατόν με τα παραδοσιακά μέσα μαζικής ενημέρωσης και ότι με την αξιοποίηση πιο μεμονωμένων πηγών εμπειρογνωμοσύνης μπορεί να επιτύχουμε καλύτερες αποφάσεις πάρα να βασιζόμαστε μόνο σε επαγγελματίες πολιτικούς και σε δημόσιους υπαλλήλους.

Κατά τη διάρκεια των τελευταίων δύο δεκαετιών υπήρξαν χιλιάδες πειράματα. Σε ορισμένους τομείς, όπως αυτόν της εκστρατείας/καμπάνιας ή της παρακολούθησης των ενεργειών που εκτελούνται από βουλευτές, υπάρχει ένα πλούσιο πεδίο καινοτομίας, με μυριάδες εφαρμογές, πλατφόρμες και ιστοχώρους να έχουν κερδίσει σημαντικό αριθμό χρηστών. Ιστότοποι εκστρατείας/διαμαρτυρίας, για παράδειγμα, μπορούν να βρεθούν σε πολλά μέρη του κόσμου, με τη μία μορφή ή την άλλη. Άλλα πειράματα έχουν επικεντρωθεί σε τομείς όπως η σύνταξη συμμετοχικού προϋπολογισμού, το άνοιγμα διαδικασίας επίλυσης προβλημάτων για μια σειρά κοινωνικών θεμάτων, σε μια εστίαση για το πώς τα ψηφιακά μπορούν να ενισχύσουν τις πιο παραδοσιακές δραστηριότητες της κοινοβουλευτικής και δημοκρατικής εργασίας, όπως η ψηφοφορία ή διαχείριση υπόθεσης.

Μέχρι στιγμής, ωστόσο, η πραγματικότητα δεν έχει αρθεί μέχρι το ύψος των ελπίδων και των προσδοκιών. Παρά το γεγονός ότι με τα εργαλεία εκστρατείας/καμπάνιας έχουν κινητοποιηθεί εκατοντάδες εκατομμύρια άνθρωποι προσπαθώντας να επηρεάσουν κόμματα και κοινοβούλια, τα εργαλεία που είναι πιο κοντά στην καθημερινή δημοκρατία έχουν την τάση να περιλαμβάνουν αρκετά μικρό και μη αντιπροσωπευτικό αριθμό πολιτών και έχουν χρησιμοποιηθεί για σχετικά περιθωριακά θέματα.

Μέρος της αιτίας είναι η απροθυμία από την πλευρά των παραδοσιακών κομμάτων και κοινοβουλίων να υιοθετήσουν νέες μεθόδους σε κλίμακα, καθώς και για σημαντικά ζητήματα. Αλλά οι μεταρρυθμιστές έχουν επίσης κάνει και λάθη. Συχνά ήταν πολύ γραμμικοί και μηχανιστικοί στο να υιοθετήσουν την παραδοχή ότι η τεχνολογία ήταν η λύση, αντί να εστιάζουν στον συνδυασμό της τεχνολογίας και των νέων οργανωτικών μοντέλων. Έχουν αποτύχει να μάθουν το μάθημα τους από την δεκαετία του 1990 στο ότι η δημοκρατία είναι ένα σύμπλεγμα πραγμάτων, συμπεριλαμβανομένων των μέσων ενημέρωσης, της κοινωνίας των πολιτών και των συνηθειών συμβιβασμού καθώς και των επίσημων μηχανισμών ψηφοφορίας. Και πολλοί ήταν επαρκώς προσαρμοσμένοι στους πολύ διαφορετικούς τρόπους με τους οποίους λαμβάνουν χώρα διάφορα είδη επιχειρηματολογίας και διαλόγου, καθώς κάποιοι πλαισιώνονται από συμφέροντα, άλλοι με πολύ τεχνικές γνώσεις, άλλοι ακόμα πλαισιώνονται πάρα πολύ από ηθικές θέσεις.

Μερικά από τα πειράματα έχουν επίσης πέσει μέσα στο ίδιο πρόβλημα όπως γίνεται και με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης -μια τάση να πολώνονται οι απόψεις και όχι να γεφυρώνουν αυτά που χωρίζουν τους ανθρώπους καθώς κλίνουν προς τους άλλους που μοιράζονται τις πολιτικές τους πεποιθήσεις[2], καθώς οι ψευδείς πληροφορίες κυκλοφορούν[3] και ο διάλογος σκληραίνει τις αντίθετες θέσεις αντί να συμβάλει στο να κατανοήσουν οι άνθρωποι τις διαφορετικές απόψεις. Η τρέχουσα αντιμαχία για το φίλτρο-φούσκα έχει φέρει αυτά τα ζητήματα με πολύ μεγαλύτερη απόσταση μεταξύ τους[4].
[2]. Hargittai, E., Gallo, J., Kane, M. (2008) Cross-ideological discussions among conservative and liberal bloggers. ‘Public Choice.’ 134: 67-68; Conover, M.D., Ratkiewicz, J., Francisco, M., Goncalves, B., Flammini, A. and Menczer, F. (2011) ‘Political Polarization on Twitter.’ Proceedings of the Fifth International AAAI Conference on Weblogs and Social Media. Menlo Park: AAAI Press. Lawrence, E., Sides, J. and Farrell, H. (2010) Self-segregation or deliberation? Blog readership, participation and polarization in American Politics. ‘Perspectives on Politics.’ 8:141-57.
[3]. This phenomenon is known as Information cascades, where things are published, taken as true and shared very quickly. See for example, Easley, D. and Kleinberg, J. (2010) ‘Networks, Crowds, and Markets: Reasoning about a Highly Connected World.’ Cambridge: Cambridge University Press.
[4]. Pariser, E. (2015) Did Facebook’s Big New Study ill My Filter Bubble Thesis? [online]. ‘BackChannel.’ 7 May, 2015. Available from: filter bubble [Accessed 22 November 2016].

Μαθαίνοντας από τους πρωτοπόρους

Αυτή η μελέτη μοιράζεται τα διδάγματα από την έρευνα του Nesta σε μερικές από τις πρωτοποριακές καινοτομίες στην ψηφιακή δημοκρατία που λαμβάνουν χώρα σε όλη την Ευρώπη και πιο πέρα, σήμερα. Στόχος μας ήταν να καταδείξουμε δύο βασικά ερωτήματα:

Πώς και σε ποιο βαθμό τα ψηφιακά εργαλεία που χρησιμοποιούνται από τα κοινοβούλια, τις δημοτικές αρχές και τα πολιτικά κόμματα για να συμμετάσχουν οι πολίτες, βελτιώσουν την ποιότητα και τη νομιμότητα της λήψης των αποφάσεων τους;

Τι μπορούμε να μάθουμε από τις πρόσφατες πρωτοβουλίες της ψηφιακής δημοκρατίας σχετικά με το πώς να πάρουμε τα μέγιστα από τα ψηφιακά εργαλεία και να δημιουργήσουμε μια αποτελεσματική πλατφόρμα για τη συμμετοχή;

Οι περιπτωσιολογικές μελέτες μας εξετάζουν τις πρωτοβουλίες που αποσκοπούν στη συμμετοχή των πολιτών στις συζητήσεις, στις προτάσεις και στην λήψη των αποφάσεων. Παρουσιάζουμε εδώ τα ευρήματά μας, ισχνά σε κάποιους τομείς περιοριζόμαστε από την έλλειψη δεδομένων και επίσημων αξιολογήσεων των αποτελεσμάτων και του αντίκτυπου.

Τα μαθήματα μπορούν να συνοψιστούν σε έξι κύρια θέματα:

http://gdurl.com/mNpvΣκέψου δύο φορές: μην εμπλακείς για χάρη της εμπλοκής - Προσφέροντας απτά αποτελέσματα (όπως πχ. για έναν συμμετοχικό προϋπολογισμό) και δεσμεύοντας ψήφους, μπορείς να κάνεις την εμπλοκή πιο ουσιαστική, αλλά εξίσου σημαντικό είναι και το να αποδείξεις στους πολίτες πώς οι εισφορές τους έχουν ληφθεί υπόψιν, ακόμη και αν το τελικό αποτέλεσμα δεν είναι αυτό που αναζητούσε το άτομο. Με την εμπλοκή των ανθρώπων όσο το δυνατόν σε αρχικό στάδιο (για παράδειγμα, όταν σχηματοποιούνται τα θεμέλια για τη νέα νομοθεσία και όχι μόνο στην επανεξέταση του κοντά-στο-τελικό κειμένου) η αίσθηση της ικανοποίησης στους ανθρώπους στο ότι κάνουν τη διαφορά, είναι πιθανό να είναι υψηλότερη.

http://gdurl.com/TWKFΝα είσαι ειλικρινής: τι εμπλέκεται και τι πρόκειται να κάνεις με τα δεδομένα εισόδου - Αυτό είναι σημαντικό για όλους τους ενδιαφερομένους. Πριν αρχίσεις οποιαδήποτε πρωτοβουλία για ψηφιακή δημοκρατία, είναι απαραίτητο να εξεταστεί το ποιος πρέπει να εμπλακεί (για παράδειγμα, είναι στόχος η ευρεία, μαζική συμμετοχή ή θα αξιοποιηθούν περισσότερο οι εξειδικευμένές, διανεμημένες εμπειρίες;) και πως αυτή η κοινότητα μπορεί καλύτερα να προσεγγισθεί. Επιπλέον, η σαφήνεια για το τι συνεπάγεται η διαδικασία βοηθά στη διαχείριση των προσδοκιών και στο να δημιουργηθεί μια πιο αποτελεσματική άσκηση για όλους τους εμπλεκόμενους. Οι καλύτερες μέθοδοι έχουν αποτελεσματική διευκόλυνση και μετριοπάθεια για να ενθαρρύνουν τις θετικές και εποικοδομητικές συζητήσεις, αποφεύγοντας τις παγίδες των πιο παραδοσιακών φόρουμ και τη συνομιλία στα κοινωνικά μέσα δικτύωσης. Η παροχή ανατροφοδότησης σχετικά με τα αποτελέσματα είναι επίσης απαραίτητη. Σε αντίθετη περίπτωση, υπάρχει κίνδυνος απογοήτευσης με τη διαδικασία και ενδεχομένως ακόμη μεγαλύτερη αποσύνδεση από τις δημοκρατικές διαδικασίες.

http://gdurl.com/pK1AΨηφιακά δεν είναι η μόνη απάντηση: η παραδοσιακή προσέγγιση και συμμετοχή ακόμα παίζουν ρόλο - Προσεκτικά στοχευμένες δημόσιες σχέσεις, διαφήμιση και ευαισθητοποίηση του κοινού στηρίζουν σχεδόν κάθε επιτυχημένη πρωτοβουλία με εμπλοκή του ψηφιακού πολίτη. Πολλές πρωτοβουλίες, ιδιαίτερα εκείνες οι οποίες επιτρέπουν στους πολίτες να πάρουν αποφάσεις ή να παίξουν ένα πολύ ενεργό ρόλο στην ανάπτυξη ή την εξέταση των προτάσεων, επίσης συνδυάζουν offline και online δραστηριότητα. Αυτό θα μπορούσε να λάβει τη μορφή της προώθησης μέσω της υπαίθριας διαφήμισης και της τοπικής δημοσιογραφίας ή μέσω προληπτικής προσέγγισης των οργανώσεων πολιτών με βάση την κοινωνία, όπως αυτές στο Παρίσι και στη Μαδρίτη. Ή θα μπορούσε να περιλαμβάνουν στόχευση σε ψηφιακά ενεργές ομάδες μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, όπως στο Ρέικιαβικ. Αυτό είναι σημαντικό για τη γεφύρωση του ψηφιακού χάσματος και την αύξηση της νομιμότητας στην διαδικασία της λήψης των αποφάσεων, διευρύνοντας την πισίνα των συμμετεχόντων.

http://gdurl.com/mvFlΜην χάνεις χρόνο: λάβε υποστήριξη από τους φορείς λήψης αποφάσεων προτού να επενδύσεις πάρα πολύ – Η εξασφάλιση, ιδανικά ευρείας και διακομματικής υποστήριξης, είναι σημαντική για πολλούς λόγους. Κατ 'αρχάς, η υιοθέτηση από τους παράγοντες που είναι στην λήψη των αποφάσεων και η ενσωμάτωση των νέων τρόπων εργασίας σε υφιστάμενες δομές και στους θεσμούς, αυξάνει σημαντικά την πιθανότητα του να υιοθετηθούν και να υλοποιηθούν οι προτάσεις ή οι αποφάσεις. Βοηθά επίσης να ενσωματωθούν νέες διαδικασίες σε τρέχοντες οργανισμούς ή να αλλάξουν οι τρόποι εργασίας. Τούτου λεχθέντος, είναι σημαντικό η όλη πρωτοβουλία να είναι ανοικτή σε ταχύτερες και ελαφρύτερες μορφές πειραματισμού, ώστε να είναι εφικτό να μειωθούν τα εμπόδια για την αποδοχή της και να βοηθήσει τους εκπροσώπους να συνειδητοποιήσουν τις δυνατότητές της. Επιπλέον, οι πρωτοβουλίες που έχουν επιδιώξει να συνδέσουν ενεργά τους εκπροσώπους και τους πολίτες, για παράδειγμα, μέσω κοινών συζητήσεων, έχουν δει επίσης να αυξάνεται το ενδιαφέρον και τα επίπεδα της συμμετοχής των πολιτών, καθώς η αντίληψη των επιπτώσεων των εισφορών τους, θεωρούν ότι θα είναι μεγαλύτερη. Από την άλλη πλευρά, ωστόσο, ορισμένες πρωτοβουλίες (ιδιαίτερα εκείνες με επικεφαλής νεότερα πολιτικά κόμματα της Ευρώπης) έχουν πέσει σε επικρίσεις. Έχουν υποσχεθεί πιο άμεση λογοδοσία των φορέων λήψης των αποφάσεων για τους πολίτες, αλλά στα μάτια κάποιων, δεν καταφέρνουν να σταθούν στο ύψος των υποσχέσεων που δόθηκαν, αντικατοπτρίζοντας και πάλι τους εγγενείς κινδύνους της αμφισβήτησης των ριζικά νέων μοντέλων.

http://gdurl.com/Rzf5Μην παρακάμπτεις: η ψηφιακή δημοκρατία δεν είναι μια γρήγορη και φθηνή λύση - Υπάρχει συχνά μια ελπίδα ότι “ψηφιακά” σημαίνει και ένας πιο αποτελεσματικός και πιο φθηνός τρόπος για να γίνει κάτι. Σε κανένα από τα παραδείγματα που έχουμε δει δεν συμβαίνει αυτό. Για να λειτουργήσει η ψηφιακή δημοκρατία συχνά απαιτείται εκτεταμένη παραδοσιακή προσπάθεια προσέγγισης παράλληλα με τη χρήση των νέων τεχνολογιών επικοινωνίας. Οι πρωτοβουλίες ψηφιακής δημοκρατίας απαιτούν ομάδες για να τις παραδώσουν και να τις υποστηρίξουν, χρειάζονται επενδύσεις στον τομέα της πληροφορικής και του λογισμικού, καθώς και επενδύσεις σε προσωπικό ή/και εθελοντές για να εξασφαλιστεί ότι θα υπάρχουν οι απαραίτητες δεξιότητες. Σε ορισμένες περιπτώσεις, είναι σημαντικό να υπάρχει η ικανότητα να αξιολογηθεί ένας μεγάλος όγκος συνεισφορών, με ψηφιακό back-end που θα υποστηρίζει την ανάλυση και την επεξεργασία των δεδομένων που λαμβάνονται.

http://gdurl.com/ZSr6Δεν είναι σχετικά με σένα: επέλεξε τα εργαλεία που έχουν σχεδιαστεί για τους χρήστες που θέλεις και προσπάθησε να σχεδιάσεις να αφήσεις εκτός την καταστροφική συμμετοχή - Το εργαλείο που χρησιμοποιείται δεν θα πρέπει μόνο να μειώνει τα εμπόδια στη συμμετοχή με το να καθιστά εύκολο σε κάποιον να συμμετέχει, αλλά θα πρέπει να σχεδιαστεί ενεργά για την βελτίωση της ποιότητας της συζήτησης, του διαλόγου και του αποτελέσματος. Οι καλύτερες πλατφόρμες κάνουν εύκολο για τους συμμετέχοντες να δουν τις συνεισφορές των άλλων, με κάποια οπτικοποίηση του περιεχομένου για να βοηθήσουν στην κατανόηση του. Μπορούν επίσης να εισαχθούν χαρακτηριστικά σχεδιασμένα για τον περιορισμό του trolling ή της καταχρηστικής συμπεριφοράς που συνδέεται με πολλά διαδικτυακά φόρουμ και να εμποδιστεί σε συγκεκριμένες ομάδες να “συλλάβουν” ή να “κάνουν παιχνίδι” πάνω στο αποτέλεσμα. Τα εργαλεία ανοικτού κώδικα είναι η βέλτιστη επιλογή για τη διαφάνεια, επιτρέποντας σε οποιονδήποτε να επαληθεύσει τον κώδικα που τρέχει πίσω από τις ψηφοφορίες και τους άλλους μηχανισμούς.

Ποιο είναι το επόμενο βήμα για την ψηφιακή δημοκρατία;

Προκειμένου να αναπτυχθούν και να γίνουν mainstream οι διαδικασίες που υποστηρίζουν κοινοβούλια, κυβερνήσεις και πολιτικά κόμματα στο έργο τους, η ψηφιακή δημοκρατία πρέπει να αντιμετωπίσει μια σειρά από προκλήσεις που εξακολουθούν να υφίστανται απέναντί της. Ολοκληρώνουμε την έκθεσή μας με τις αντανακλάσεις πάνω σε αυτά -από το να αναπτυχθεί μια πιο διαφοροποιημένη αντίληψη για το τι εννοούμε με τον όρο “συμμετοχή” και για την αντιμετώπιση του ψηφιακού χάσματος, για τη βελτίωση της κατανόησης του τι παρακινεί τους ανθρώπους να συμμετέχουν και πώς μπορούμε να εξισορροπήσουμε τις φιλοδοξίες με την πραγματικότητα του τι είναι εφικτό, να ελαχιστοποιηθούν οι κίνδυνοι περαιτέρω απογοήτευσης και να κάνουμε την ψηφιακή δημοκρατία την “νέα νόρμα”. Αναλογιζόμαστε, επίσης, τις ευκαιρίες που οι νέες τεχνολογίες μπορούν να προσφέρουν και τους τομείς των δημοκρατικών διαδικασιών μας, εκεί όπου οι πρωτοβουλίες ψηφιακής δημοκρατίας είναι ακόμη πολύ λίγες. Και, τέλος, αποτείνουμε πρόσκληση στην κοινότητα ψηφιακής δημοκρατίας για να εξετάσει το πώς μπορεί καλύτερα να μετρήσει και να αξιολογήσει τον αντίκτυπο της αξίας της, για να χτίσει μια βάση με τα αποδεικτικά στοιχεία για το τι λειτουργεί.

http://gdurl.com/IsRb

Σχήμα 1: Επτά κύρια παραδείγματα ψηφιακής δημοκρατίας
Σύνδεσμοι:
Madam Mayor, I have an idea (Κυρία Δήμαρχος, έχω μια ιδέα)
vTaiwan
LabHacker και eDemocracia
Parlement & Citoyens
Decide Madrid (Αποφάσισε Μαδρίτη)
Pirate Party (Κόμμα Πειρατών Ισλανδίας)
Better Neighborhoods / Better Reykjavik (Καλύτερες Γειτονιές / Καλύτερο Ρέικιαβικ)

 

Εισαγωγή

Οι ψηφιακές τεχνολογίες έχουν αλλάξει τον τρόπο που ζούμε και εργαζόμαστε. Έχουν επαναστατικοποιήσει βιομηχανίες τόσο διαφορετικές μεταξύ τους, όπως τα μέσα ενημέρωσης, το λιανικό εμπόριο, η εκπαίδευση και οι χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι ψηφιακές τεχνολογίες έχουν διαταράξει ολόκληρες βιομηχανίες -αναγκάζοντας τις εταιρείες να δημιουργήσουν νέα επιχειρηματικά μοντέλα και να αναπτύξουν προσφορές νέων υπηρεσιών. Σε άλλες βιομηχανίες, όπως στις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες και στο λιανικό εμπόριο, ενώ το επιχειρηματικό μοντέλο παρέμεινε σε γενικές γραμμές το ίδιο, τα ψηφιακά εργαλεία έχουν μεταμορφώσει την εμπειρία του πελάτη. Αλλαγές στον κοινωνικό τομέα υπήρξαν εξίσου δραματικές. Σκέψου πχ. την εκπαίδευση, όπου η απομακρυσμένη μάθηση αναδιαμορφώνει το τοπίο της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, προσφέροντας πρόσβαση σε μερικά από τα καλύτερα πανεπιστήμια του κόσμου σε οποιονδήποτε απλά με έναν φορητό υπολογιστή και μια σύνδεση στο διαδίκτυο.

Ένας τομέας όμως που φαίνεται αδιαπέραστος απέναντι στις μετασχηματιστικές συνέπειες των ψηφιακών τεχνολογιών είναι το μοντέλο της δημοκρατικής μας διακυβέρνησης -η αντιπροσωπευτική δημοκρατία, η γραφειοκρατική διοίκηση, οι περιστασιακές εκλογές και η διακυβέρνησή μας από εκλεγμένους αντιπρόσωπους ή από διορισμένους “εμπειρογνώμονες”- αυτό το μοντέλο παραμένει σε μεγάλο βαθμό αμετάβλητο όπως ήταν τότε που εφευρέθηκε, τον 20ο αιώνα. Ούτε ο τρόπος που τα πολιτικά κόμματα, οι κυβερνήσεις και τα κοινοβούλια αλληλεπιδρούν με το κοινό, δεν έχει αλλάξει και πολύ. Ενώ οι περισσότεροι αναγνωρίζουν την ανάγκη για τη συμμετοχή του κοινού, την διαβούλευση και την συμμετοχή, αυτού του είδους οι πρωτοβουλίες είναι συχνά συμβολικές ή σχετικά περιθωριακές και σπάνια περιλαμβάνουν στην πραγματικότητα την συνεργασία με τους πολίτες ή το να δίνουν την δυνατότητα για την λήψη των αποφάσεων.

Αυτή η ανοσία στις επιπτώσεις της ψηφιακής τεχνολογίας είναι όλο και πιο περίπλοκη καθώς είμαστε σε μια εποχή που οι δημοκρατικοί μας θεσμοί είναι σε μια κατάσταση αρκετά απελπιστικής ανάγκης για μεταρρύθμιση. Η απογοήτευση απέναντι στα υπάρχοντα πολιτικά όργανα είναι ευρέως διαδεδομένη. Η εμπιστοσύνη στους εκλεγμένους αντιπροσώπους βρίσκεται σε μια χρόνια έλλειψη. Η προσέλευση στις εκλογές είναι χαμηλή (35% για τις τοπικές εκλογές στην Αγγλία και 20% για τις εκλογές για τους Επιτρόπους της Αστυνομίας)[5]. Ο αριθμός των μελών των πολιτικών κομμάτων είναι σημαντικά χαμηλότερος από ότι ήταν πριν από μερικές δεκαετίες. Οι κυβερνήσεις εκλέγονται βάση με μια όλο και πιο στενή μετοχή και προφίλ του πληθυσμού, εγείροντας ερωτήματα σχετικά με τη νομιμότητα και την ισχύ της εντολής διακυβέρνησης που λαμβάνουν.
[5]. Rallings, C. and Thrasher, M. (2014) ‘Local Elections in England May 2014 (including Mayoral elections)’ [online]. Plymouth University Elections Centre. Available from: Local Elections 2014 [Accessed 4 November 2016]; BBC News (2016) Police and Crime Commissioner elections 2016 [online]. ‘BBC’. 6 May 2016. Available from: Police Elections [Accessed 4 November 2016].

Η ανάλυση από το Economist Intelligence Unit, με τη μορφή του Democracy Index, δείχνει ότι όχι μόνο είναι χαμηλά τα ποσοστά συμμετοχής, αλλά και τα επίπεδα απεμπλοκής είναι υψηλότερα, όπως εμφανίζονται στις 16 από τις 20 χώρες που χαρακτηρίζονται ως “πλήρεις δημοκρατίες”[6]. Πράγματι, η ανάπτυξη των λαϊκιστικών κινημάτων στις ΗΠΑ και την Ευρώπη έχει τις ρίζες της στην αυξανόμενη αντίληψη ενός χάσματος μεταξύ της πολιτικής ελίτ και του λαού. Τα κοινωνικά κινήματα και οι διαδηλώσεις ενάντια στα παγιωμένα πολιτικά συστήματα και τους θεσμούς δημιουργούν νέα πολιτικά κόμματα, όπως οι Podemos στην Ισπανία, το The Five Star Movement (M5S) στην Ιταλία και τα Κόμματα των Πειρατών στη Γερμανία, στη Σκανδιναβία και σχεδόν σε όλον το κόσμο, κόμματα τα οποία υποστηρίζουν ρητά την μεγαλύτερη συμμετοχή των πολιτών στις διαδικασίες της λήψης των αποφάσεων. Αυτή η απαξίωση του πολιτικού συστήματος έχει επίσης, δώσει νέα πνοή σε ακραία μεγαλύτερα κόμματα και πολιτικούς υποψηφίους που τοποθετούν τους εαυτούς τους ως “αντι-συστημικοί”, από το UKIP και τον Trump, στο Ηνωμένο Βασίλειο και στις ΗΠΑ, έως τα Front National, Alternative für Deutschland και Partij voor de Vrijheid στην Γαλλία, στην Γερμανία και στην Ολλανδία, αντίστοιχα.
[6]. The Economist Intelligence Unit (2015) Democracy Index: Democracy in an age of Anxiety. London, New York, Hong Kong, Geneva: The Economist Intelligence Unit. p.11.

Αναμφισβήτητα, η ανάγκη για μεταρρύθμιση είναι ιδιαίτερα έντονη στο Ηνωμένο Βασίλειο και για άλλους λόγους επίσης. Τα κτήρια του Κοινοβουλίου είναι ένα σημαντικό μέρος της πολιτιστικής μας κληρονομιάς. Αλλά στην προσπάθεια να διατηρηθούν τα έθιμα και οι παραδόσεις των δύο οίκων, έχουμε αποτελεσματικά αποστεώσει τις εργασιακές τους πρακτικές και διαδικασίες. Πράγματι, υπήρξαν ελάχιστες, αν υπήρξαν και καθόλου, προσπάθειες να επιχειρηθεί πραγματικός εκσυγχρονισμός του Κοινοβουλίου. Πολλές από τις αρχαϊκές κοινοβουλευτικές διαδικασίες που καταγράφηκαν για πρώτη φορά στην πραγματεία ορόσημο “Treatise on the Law, Privileges, Proceedings and Usage of Parliament” του Erskine May το 1844, ισχύουν ακόμα και σήμερα.

Το γεγονός ότι οι νέες τεχνολογίες δεν έχουν κεντρίσει τη δημιουργία νέων μορφών ή μοντέλων δημοκρατίας είναι επίσης παράλογο, όταν θεωρούμε την πολιτική ως κάτι που έχει να κάνει με ιδέες. Πρόκειται για την αμφισβήτηση των εναλλακτικών οραμάτων για το τι συνιστά την “καλή κοινωνία”. Αφορά τον έλεγχο, την αμφισβήτηση και τη λείανση αυτών των ιδεών μέσα από τη συζήτηση, την αντιμαχία και τη χρήση των στοιχείων και, στη συνέχεια, τελικά, στο να πείσουμε τους άλλους για τα πλεονεκτήματα της ιδέας μας. Ως εκ τούτου, η πολιτική είναι ουσιαστικά για την ενημέρωση και την επικοινωνία -δύο πράγματα για τα οποία η χρήση των ψηφιακών τεχνολογιών είναι ιδανική.

Φυσικά, οι ψηφιακές τεχνολογίες από μόνες τους δεν θα λύσουν τα προβλήματα της απάθειας, της απογοήτευσης, των χαμηλών επιπέδων εμπιστοσύνης και της διεύρυνσης του χάσματος μεταξύ του λαού και της πολιτικής τάξης. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, για παράδειγμα, η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στους δημοκρατικούς θεσμούς μπορεί να απαιτεί, μεταξύ άλλων, τη συνταγματική μεταρρύθμιση, ενός νέου συστήματος εκλογών ή υποψηφιοτήτων στη Βουλή των Λόρδων, κάποια μορφή αναλογικής εκπροσώπησης στη Βουλή των Κοινοτήτων, μεγαλύτερη ποικιλομορφία μεταξύ των βουλευτών και αλλαγές στις συνήθειες και στις πρακτικές εργασίας του Κοινοβουλίου.

Αυτό δεν είναι, επίσης, το να πεις και ότι η αυξανόμενη χρήση της ψηφιακής τεχνολογίας δεν έχει αντίκτυπο. Σε όλο τον κόσμο υπάρχουν πολλά παραδείγματα όπου αυτή έχει οδηγήσει σε ορισμένες βελτιώσεις όσον αφορά το συντονισμό και την πρόσβαση στις πληροφορίες. Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ειδικότερα, έχουν επιτυχώς χρησιμοποιηθεί για να κινητοποιήσουν μεγάλες ομάδες ανθρώπων για συλλαλητήρια, διαδηλώσεις και εκστρατείες. Ιστότοποι με καμπάνιες μπορούν να βρεθούν σε πολλά μέρη του κόσμου, με τη μία μορφή ή με την άλλη.

Ωστόσο, οι πρόσφατες εκλογές τόσο στις ΗΠΑ όσο και στο Ηνωμένο Βασίλειο έχουν δείξει, ότι υπάρχει αυξανόμενη ανησυχία για το πώς το διαδίκτυο και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μπορούν να εργαστούν για να επηρεάσουν τα αποτελέσματα των δημοκρατικών διαδικασιών μας. Οι συζητήσεις θεωρούνται ολοένα και πιο πολωμένες και κατακερματισμένες (δεδομένου ότι οι άνθρωποι τείνουν να κλίνουν και να ομαδοποιούνται προς άλλους που μοιράζονται τις ίδιες πολιτικές πεποιθήσεις)[7] και υπάρχει αυξανόμενη ανησυχία για την ταχύτητα με την οποία οι ψευδείς πληροφορίες και ειδήσεις μπορούν να κυκλοφορήσουν[8]. Ο Sunstein και άλλοι υποστηρίζουν ότι αυτό οδηγεί τα άτομα στο να παίρνουν πιο ακραίες θέσεις, διευρύνοντας έτσι το χάσμα μεταξύ των αντιτιθέμενων πλευρών σε μια συζήτηση.
[7]. Hargittai, E., Gallo, J. and Kane, M. (2008) Cross-ideological discussions among conservative and liberal bloggers. ‘Public Choice.’ 134, pp.67-68; Conover, M, Ratkiewicz, J., Francisco, M., Goncalves, B., Flammini, A. and Menczer, F. (2011) Political Polarization on Twitter. Proc. 5th Int. AAAI Conf. Weblogs Soc. Media. Menlo Park; Lawrence, E., Sides, J., Farrell, H. (2010) Self-segregation or deliberation? Blog readership, participation and polarization in American Politics. ‘Perspectives on Politics.’ 8, pp.141-57.
[8]. This phenomenon is known as Information cascades, where things are published, taken as true and shared very quickly. See for example, Easley, D. and Kleinberg, J. (2010) ‘Networks, Crowds, and Markets: Reasoning about a Highly Connected World.’ Cambridge: Cambridge University Press.

Πιο πρόσφατα, η προσοχή έχει επικεντρωθεί στο πώς η πόλωση και ο διαχωρισμός στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης συμβαίνει ακούσια, ως αποτέλεσμα εξατομικευμένων αναζητήσεων στο διαδίκτυο -ή από αυτό που είναι γνωστό ως “το φίλτρο φούσκα” (the filter bubble). Ο Eli Pariser, ο οποίος επινόησε τον όρο, εξήγησε τις δύο του ανησυχίες: “ότι οι αλγόριθμοι θα βοηθήσουν τους ανθρώπους να περιβάλλουν τους εαυτούς τους με εκείνα τα μέσα που υποστηρίζουν αυτό που ήδη πιστεύουν και ότι οι αλγόριθμοι θα τείνουν να υποτιμούν εκείνο το είδος των μέσων που είναι τα πλέον απαραίτητα σε μια δημοκρατία -ειδήσεις και πληροφορίες σχετικά με τα πιο σημαντικά κοινωνικά θέματα”[9].
[9]. Pariser, E. (2015) Did Facebook’s Big New Study ill My Filter Bubble Thesis? [online]. ‘BackChannel.’ 7 May, 2015. Available from: Filter bubble [Accessed 22 November 2016].

Εν τω μεταξύ, οι κυβερνήσεις σε όλο τον κόσμο έχουν δημοσιεύσει μεγάλα τμήματα δεδομένων σε μια προσπάθεια για την προώθηση της διαφάνειας και της ανοιχτότητας. Ωστόσο, αυτές οι εξελίξεις έχουν αφήσει τους μηχανισμούς της δημοκρατίας μας -τους βασικούς θεσμούς, διαδικασίες και δομές διακυβέρνησης- καθώς και τη σχέση μεταξύ των πολιτών και του κράτους, σε μεγάλο βαθμό, ανεπηρέαστους. Στο μεγαλύτερο μέρος του δυτικού κόσμου, εξακολουθούμε να έχουμε ένα σύστημα στο οποίο μια μικρή πολιτική τάξη έχει το μονοπώλιο πάνω στην ουσία και την κατεύθυνση της πολιτικής με τη λήψη των αποφάσεων κεντρικά στα εθνικά και περιφερειακά κοινοβούλια με μικρή συμβολή από τους πολίτες.

Τα νέα πειράματα στην ψηφιακή δημοκρατία δείχνουν πώς οι ψηφιακές τεχνολογίες μπορούν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στην εμπλοκή νέων ομάδων ανθρώπων, στην ενδυνάμωση των πολιτών και στην διαμόρφωση μιας νέας σχέσης μεταξύ των πόλεων και των κατοίκων τους και των βουλευτών και των πολιτών. Ένας αριθμός κοινοβουλίων, συμπεριλαμβανομένων και εκείνων της Βραζιλίας και της Γαλλίας, πειραματίζονται με νέα εργαλεία για να μπορέσουν οι πολίτες να συμμετέχουν προτείνοντας νομοσχέδια. Τα πολιτικά κόμματα, όπως οι Podemos στην Ισπανία και το Κόμμα Πειρατών Ισλανδίας, χρησιμοποιώντας εργαλεία όπως το Loomio, το Reddit και το Discourse επιτρέπουν στα μέλη του κόμματος και στο ευρύ κοινό να συζητήσουν και να τροφοδοτήσουν τις προτάσεις πολιτικής. Οι τοπικές κυβερνήσεις έχουν δημιουργήσει πλατφόρμες που επιτρέπουν στους πολίτες να υποβάλουν τις ιδέες τους και τις πληροφορίες, να βαθμονομήσουν προτεραιότητες, να προτείνουν κατανομή των δημόσιων πόρων και να λαμβάνουν ειδοποιήσεις για τις επερχόμενες συζητήσεις. Μερικά από αυτά τα εργαλεία και πλατφόρμες έχουν δοκιμαστεί στη Μαδρίτη, στη Βαρκελώνη, στο Ελσίνκι και στο Ρέικιαβικ ως μέρος του ερευνητικού πρότζεκτ D-CENT του Nesta[10].
[10]. See: D-CENT [Accessed 4 November 2016].

Όταν πρόκειται για πιο περίπλοκες δημοκρατικές διαδικασίες, όπως η ανάπτυξη της πολιτικής ή η εκπόνηση νομοθεσίας, οι καλύτερες νέες καινοτομίες είναι πάνω στην ρητή ειδοποίηση πιθανής προκατάληψης πάνω στα θέματα. Είναι στην εξεύρεση τρόπων για να σχεδιαστούν προσεκτικά οι διαδικασίες που επιτρέπουν την εξάλειψη του φίλτρου φούσκα και στο να φέρουν κοντά ανθρώπους με αντίθετες απόψεις ή με προηγουμένως μη γνωστές απόψεις, για να συζητήσουν, να διαδράσουν και ενδεχομένως να επιτευχθεί και η συναίνεση.

Ενώ πολλά από αυτά τα πειράματα και καινοτομίες είναι σχετικά νέα και μικρής κλίμακας, απεικονίζουν όμως τους τρόπους με τους οποίους τα ψηφιακά εργαλεία μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την αναζωογόνηση των δημοκρατικών θεσμών μας. Και αν και είναι ακόμα πολύ νωρίς για να κατανοήσουν πλήρως τις επιπτώσεις τους, τα πολιτικά κόμματα, τα εθνικά κοινοβούλια και οι δημοτικές αρχές, αν είναι πρόθυμα στο να συμμετάσχουν καλύτερα οι πολίτες τους στις συζητήσεις και στις αποφάσεις τους, θα πρέπει να ενημερώνονται για αυτές τις εξελίξεις, δεδομένου ότι αυτά τα πειράματα ρίχνουν επίσης φως σε ευρύτερα θέματα που αφορούν τη δημοκρατία και τη διακυβέρνηση.

Εξετάζοντας την επίδραση των ψηφιακών τεχνολογιών σε άλλους τομείς, θα μπορούσαμε να υποθέσουμε ότι τα ψηφιακά εργαλεία θα μπορούσαν να είναι επωφελή για την δημοκρατία μας. Θα μπορούσαμε να φανταστούμε, για παράδειγμα, ότι οι νέες τεχνολογίες μπορούν να κάνουν τη δημοκρατία πιο αντιπροσωπευτική, παρέχοντας νέες ευκαιρίες στους ανθρώπους στο να συμμετάσχουν. Νέα ψηφιακά εργαλεία θα μπορούσαν να καταστήσουν ευκολότερο το να εμπλακείς με ένα νέο ή με ένα ευρύτερο φάσμα συμμετεχόντων που θα μπορούσαν να προσφέρουν νέες γνώσεις και έτσι να βελτιωθεί η ποιότητα της λήψης των αποφάσεων από τα κοινοβούλια, τα πολιτικά κόμματα και τις κυβερνήσεις. Νέα εργαλεία και τεχνολογίες θα μπορούσαν επίσης να βελτιώσουν τη νομιμότητα των δημοκρατικών δομών και θεσμών μας -μέσω ενός συνδυασμού μεγαλύτερης διαφάνειας, εκπροσώπησης και καλύτερης λήψης των αποφάσεων.

Σε ότι ακολουθεί, θα συζητήσουμε ορισμένα από τα θέματα αυτά με περισσότερες λεπτομέρειες με τη διερεύνηση σε μερικά από τα πιο πρωτοποριακά και καινοτόμα παραδείγματα ψηφιακής δημοκρατίας που υπάρχουν σήμερα. Κατ' αρχάς, θα ορίσουμε το τι εννοούμε με τον όρο ψηφιακή δημοκρατία και θα προσφέρουμε μια τυπολογία, πριν από την ανταλλαγή του τι μάθαμε για το τι κάνει μια καλή διαδικασία ψηφιακής δημοκρατίας και το πώς οι τρέχουσες πρωτοβουλίες επηρεάζουν τη νομιμότητα και την ποιότητα της λήψης των αποφάσεων. Αυτές οι ιδέες προέρχονται από τις λεπτομερείς μελέτες περιπτώσεων που παρουσιάζουμε στη συνέχεια. Καταλήγουμε επισημαίνοντας μερικές από τις προκλήσεις και τις ευκαιρίες που αφορούν τον τομέα της ψηφιακής δημοκρατίας.

Τι είναι η ψηφιακή δημοκρατία;

Ορισμοί

Η δημοκρατία δεν είναι εύκολο να καθοριστεί. Αυτό συμβαίνει γιατί η δημοκρατία είναι ένα σύμπλεγμα από πρακτικές, δομές, θεσμούς και κινήματα. Είναι μια συγκρότηση από πολλά διαφορετικά στοιχεία -και είναι ο συνδυασμός ή το σύνολο των στοιχείων αυτών που αντιλαμβανόμαστε για την έννοια της δημοκρατίας.

Στο πλαίσιο αυτό, δεν είναι έκπληξη το γεγονός ότι υπάρχουν πολλοί ορισμοί για την ψηφιακή δημοκρατία. Για κάποιους αυτός ο όρος αναφέρεται στη χρήση των ψηφιακών εργαλείων για την παροχή πληροφοριών και την προώθηση της διαφάνειας, για άλλους περιγράφει τους τρόπους με τους οποίους οι τεχνολογίες των πληροφοριών και των επικοινωνιών (ΤΠΕ) μπορούν να διευρύνουν και να εμβαθύνουν τη συμμετοχή, ενώ άλλοι μιλούν για την προώθηση της χειραφέτησης, επιτρέποντας στους πολίτες να λαμβάνουν αποφάσεις απευθείας μέσω online εργαλείων. Εμείς απλά ορίζουμε τον όρο ως “την πρακτική της δημοκρατίας με τη χρήση ψηφιακών εργαλείων και τεχνολογιών”.

Εντός της λογοτεχνίας, δεν υπάρχουν συμφωνημένοι ορισμοί της ψηφιακής δημοκρατίας. Εν μέρει αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι ο όρος συμπίπτει με τις έννοιες της ιδιότητας του πολίτη, της συμμετοχής, της διαφάνειας, της λογοδοσίας, της διακυβέρνησης, της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης, της κοινωνίας των πολιτών και της δημόσιας σφαίρας.

Ωστόσο, μπορούμε να καθορίσουμε μια διάκριση μεταξύ “μινιμαλιστικών” και “μαξιμαλιστικών” ορισμών της ψηφιακής δημοκρατίας. Οι πρώτοι, επικεντρώνονται στην παροχή στους πολίτες της πρόσβασης σε κυβερνητικές πληροφορίες και στο να τους επιτρέπει να αλληλεπιδρούν με την κυβέρνηση μέσω, για παράδειγμα, διαδικτυακών διαβουλεύσεων και υπηρεσιών συναλλαγών σε απευθείας σύνδεση. Οι τελευταίοι, προβλέπουν έναν πιο συμμετοχικό ρόλο για τους πολίτες, δίνοντάς τους τη δυνατότητα να συνεργαστούν με κυβερνητικούς αξιωματούχους, καθώς και να παίρνουν τις δικές τους αποφάσεις για το πώς οι τοπικές κοινότητες τους θα κυβερνούνται[11].
[11]. Tuzzi, A., Padovani, C., and Nesti, G. (2007) ‘Communication and (e)democracy: assessing European e-democracy discourses’. In: Cammaerts, B. and Carpentier, N. (eds) ‘Reclaiming the media. Communication rights and democratic media roles.’ Bristol/Chicago: Intellect, pp. 31-65.

Επίσης, όταν οι άνθρωποι κάνουν χρήση του όρου, συχνά το κάνουν αυτό με διαφορετικούς τρόπους, παραπέμποντας σε διαφορετικά μοντέλα δημοκρατίας -όπως αντιπροσωπευτική, συμμετοχική (διαβουλευτική ή συλλογική) ή άμεση δημοκρατία. Για παράδειγμα, ένα μέρος του σκεπτικού πίσω από την “ανοικτή διακυβέρνηση” ήταν ότι οι δημοκρατικές δομές και διαδικασίες, καθώς και η εμπιστοσύνη σε αυτές τις δομές, θα μπορούσαν να βελτιωθούν μέσω της παροχής πληροφοριών και της μεγαλύτερης διαφάνειας. Οι συζητήσεις αυτές αφορούν πιο στενά με ομιλίες σχετικά με αντιπροσωπευτικές μορφές της δημοκρατίας.

Πιο πρόσφατα, ο όρος “ανοικτή διακυβέρνηση” έχει έρθει για να συμπεριλάβει μια σειρά από πρωτοβουλίες και πολιτικές, από τη βελτίωση της σύνδεσης στο διαδίκτυο, στη διαφάνεια και στην πρόσβαση σε θεσμικά δεδομένα, σε νέους τρόπους για τους πολίτες και τις κυβερνήσεις στο να αλληλεπιδρούν για την επίτευξη καλύτερων αποτελεσμάτων[12]. Οι δημοκρατικές καινοτομίες σε αυτόν το χώρο έχουν συμπεριλάβει τη συμμετοχή των πολιτών στην επίλυση συγκεκριμένων προκλήσεων (πχ. το challenge.gov στις ΗΠΑ), την δημιουργία καμπάνιας (πχ. το We The People στις ΗΠΑ), την υποβολή προτάσεων (πχ. το Your Priorities στο Ρέικιαβικ), στην συνεργασία με τους δημόσιους υπαλλήλους για την σύνταξη πολιτικής (πχ. η Estonian Citizens’ Assembly) ή την εκτέλεση καθηκόντων που ήταν μέχρι τώρα για τους δημόσιους υπάλληλους (πχ. το Peer to Patent). Αυτά τα παραδείγματα μιλούν για τις συμμετοχικές μορφές δημοκρατίας - ή όπως την έχουν περιγράψει πρόσφατα κάποιοι ως συνεργατική δημοκρατία[13].
[12]. Longo, J. (2013) ‘Open Government - What’s in a Name?’ [online]. GovLab Blog. Available from: open government [Accessed 07/12/2016].
[13]. Noveck, B. (2009) ‘Wiki Government: How Technology Can Make Government Better, Democracy Stronger, and Citizens More Powerful.’ Washington: Brookings Institution Press.

Υπάρχουν επίσης και πολλές συζητήσεις σχετικά με το πώς οι ΤΠΕ θα μπορούσαν να επιτρέψουν άμεσες μορφές δημοκρατίας -μέσω, για παράδειγμα, των δημοψηφισμάτων και της συμμετοχικής κατάρτισης προϋπολογισμού, όπου οι κάτοικοι μιας περιοχής ψηφίζουν άμεσα για το πώς οι τοπικοί πόροι θα δαπανώνται.

Στις πιο πρόσφατες δεκαετίες, οι πολιτικές συζητήσεις έχουν επικεντρωθεί στην διαβουλευτική δημοκρατία. Αυτό είναι γνωστό ως η “διαβουλευτική στροφή” στην πολιτική φιλοσοφία και εξηγείται καλύτερα στο έργο των Habermas, Rawls και Fishkin[14]. Για αυτούς και για άλλους θεωρητικούς, η πραγματική δημοκρατία συνεπάγεται τη συμμετοχή και ειδικότερα, τη συζήτηση και τον διάλογο μεταξύ των πολιτών. Η υπόθεση ότι η συζήτηση είναι ένα καλό πράγμα είναι διάχυτη στον τομέα της δημοκρατικής θεωρίας και πράξης. Οι συζητήσεις σχετικά με το πώς οι ΤΠΕ μπορούν να εκδημοκρατίσουν τη δημόσια σφαίρα, επιτρέποντας στους πολίτες να συζητούν μεταξύ τους και με τους δημόσιους υπαλλήλους, συνδέονται ξεκάθαρα σε αυτές τις συζητήσεις.
[14]. Rawls, J. (1993) ‘Political Liberalism.’ New York: Columbia University Press; Rawls, J. (1997) The Idea of Public Reason Revisited. ‘The University of Chicago Law Review.’ 64 (3), pp.765–807; Habermas, J. (1996) ‘Between Facts and Norms: Contributions to a Discourse Theory of Law and Democracy.’ Cambridge, MA: MIT Press; Fishkin, J. (2009) ’When the People Speak: Deliberative Democracy and Public Consultation.’ Oxford: Oxford University Press.

Στο Nesta, δεν ευνοούμε κανένα συγκεκριμένο μοντέλο δημοκρατίας. Μας ενδιαφέρει για το πώς τα ψηφιακά εργαλεία μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη στήριξη αντιπροσώπου, την συμμετοχική και τις άμεσες μορφές δημοκρατίας. Δεδομένου ότι η δημοκρατία έρχεται σε τόσες πολλές μορφές, μας ενδιαφέρει επίσης για το πώς αυτά τα εργαλεία μπορούν να χρησιμοποιηθούν έξω από τις επίσημες δομές της διακυβέρνησης και της πολιτικής. Πολλά από αυτά τα εργαλεία θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν στο χώρο εργασίας ή από τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών -όπως οι οργανώσεις μελών ή οι κοινοτικές ομάδες- να υποστηρίξουν την συζήτηση και τη συλλογική λήψη των αποφάσεων.
(διάβασε για την συνέχεια στην μελέτη)

http://gdurl.com/7yjmΔες επίσης:
Έξι πρωτοπόροι στην ψηφιακή δημοκρατία

Short URL

Επιμέλεια και κατασκευή ''Η γη των πιγκουίνων''

http://creativecommons.org/images/deed/by.png

Copyleft
Το περιεχόμενο αυτής της ιστοσελίδας διατίθεται με άδεια Creative Commons